ფორდის შესახებ

ფორდის მემკვიდრეობა


ჰენრი ფორდი


ფორდის მიერ პრაქტიკული და არაძვირადღირებული ავტომობილების წარმოების ორგანიზებამ თითქმის მთლიანად შეცვალა ბევრი ადამიანი ცხოვრება მთელს მსოფლიოში. ფორდის მიერ ავტომატური საკონვეირო ხაზის შექმნამ, შესაძლებელი გახადა არა მარტო ავტომობილების მასიური გამოშვება, არამედ ზოგადად წარმოების განვითარებას ახალი მიმართულება მისცა. ჰენრი ფორდი დაიბადა 1863წლის 30 ივლისს მიჩიგანის შტატში, სპრინგფილდის დასახლებაში. ის იყო უილიამ და მერი ფორდების 6 შვილიდან ყველაზე უფროსი. ოჯახში ფერმერულ მეურნეობას ეწეოდა. ჰენრი დადიოდა ჩვეულებრივ სოფლის სკოლაში და დანარჩენ დროს მშობლების ფერმაში ატარებდა. ტექნიკისადმი უდიდესი ინტერესი ჰენრის ბავშვობიდანვე ჰქონდა, რამაც შეაძლებინა მას გამხდარიყო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მწარმოებელი (მეწარმე)

გამოცდილება

12 წლის ჰენრიმ შექმნა პატარა სახელოსნო, სადაც დიდი გატაცებით ატარებდა მთელ თავისუფალ დროს. რამდენიმე წლის მერე, სწორედ აქ შექმნა მან თავისი პირველი ორთქლის ძრავი. 18789 წელს ჰენრი გადაბარგდა დეტროიტში, სადაც ის მოეწყო მემანქანის დამხმარედ. 3 წლის შემდეგ ჰენრი გადავიდა დირბორნში და 5 წლის განმავლობაში დაკავებული იყო პირველი ძრავის კონსტრუირებით და რემონტით. ამ ხნის მანძილზე იგი დროდა დრო დეტროიტის საწარმოსაც სტუმრობდა. 1888 წელს ჰენრი დაქორწინდა კლარა ბრაენტზე და მალევე გახდა ხის მასალის გადამამუშავებელი ქარხნის მმართველი. 1891წ ჰენრი გახდა კომპანია Eდისონ ილლუმინატინგ-ის ინჟინერი, 2 წლის მერე კი გახდა ამავე კომპანიის მთავარი ინჟინერი. საკმარისი ოდენობის თავისუფალი დროის არსებობამ ჰენრის საშუალება მისცა მეტი ემუშავა შიდა წვის ძრავის შექმნაზე.

კვადროციკლი


პირველი შიდა წვის ძრავი ფორდმა შექმნა საკუთარი სახლის სამზარეულოში. მალე მან გადაწყვიტა ძრავი დაედგა ველოსიპედის 4 ბორბლიან რამაზე. ასე 1896 წელს შეიქმნა კვადროციკლი – სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც გახდა ფორდის პირველი ავტომობილი.

საკუთარი საქმე


1899 წელს კომპანია Edison illuminating-დან წამოსვლის შემდეგ ფორდი აფუძნებს საკუთარ ფირმას – Detroit Automobile. იმის მიუხედავად, რომ 1 წლის შემდეგ წარმოება გაკოტრდა, ფორდმა მოასწრო აეწყო რამდენიმე სწრაფმავალი ავტომობილი. ფორდი თვითონ მონაწილეობდა ავტო შეჯიბრებეში და 1901 წლის ოქტომბერში შეძლო და დაამარცხა ალექსანდრე უინტონი, ამერიკის ჩემპიონი.

კომპანია Ford Motor


Ford Motor კომპანი შეიქმნა 1903 წელს. მისი დამფუძნებლები იყვნენ 12 ბიზნესმენი მიჩიგანის შტატიდან, ფორდის მეთაურობით, რომლის აქტივების წილიც შეადგენდა 25.5 %, ფორდი იყო კომპანიის მთავარი ინჟინერი და ვიცე პრეზიდენტი. ავტომობილების ქარხანა შეიქმნა დეტროიტში, ყოფილი ფურგონების მწარმოებელი ქარხნის გადაიარაღების შედეგად, ბრიგადა რომელიც 2-3 ადამიანისაგან შედგებოდა, ფორდის არაჩვეულებრივი ხელმძღვანელობით ახერხებდა ავტომობილების აწყობას, რომლებიც სხვა კომპანიების დაკვეთით ხდებოდა. კომპანიის პირველი ავტომობილი გაიყიდა 1903 წლის 23 ივლისს. 1906 წელს ჰენრი ფორდი გახდა კოპანიის პრეზიდენტი და ძირითადი მფლობელი. 1908 წელს ფორდმა ცხოვრების ოცნებას შეახა ხორცი და გამოუშვა მოდელი `T~ - საიმედო და არაძვირადღირებული ავტომობილი, რომელიც გახდა იმდროსთვის ერთ-ერთი ყველაზე მასიური და პოპულარული მანქანა. სწერედ მოდელმა `T~ დაბადა საკუთარი ტრანსპორტის განვითარების იდეა. ფორდის ავტომობილს სჭირდებოდა მხოლოდ მართვა და არავითარი რთული ტექნიკური მომსახურება, მას შეეძლო გადაადგილება სოფლის გზებზეც კი.
ახალი თაობა


1919 წელს ფორდმა და მისმა შვილმა ედსენმა შეძლეს და გამოისყიდეს წარმოების აქციები სხვა აქციონერებისაგან 105 568 858 ამერიკულ დოლარად და გახდნენ ფირმის ერთადერთი მფლობელები, ამავე წელს ედსენმა მემკვიდრეობით მიიღო კომპანიის პრეზიდენტის თანამდებობა, რომელიც ეკავა გარდაცვალებამდე 1943 წლამდე. შვილის მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ ფორდ ისევ მოუხდა კომპანიის სათავეში მოსვლა.

გადადგომა


1945 წლის სექტემბერში ფორდმა ხელმძღვანელობა გადააბარა უფროს შვილიშვილს – ჰენრი ფორდ II. 1946 წელს ჰენრი ფორდი უფროსი დააჯილდოვეს ღირსეული პრემიით ავტოწარმოებაში გაწეული შრომისთვის, იმავე წლის ბოლოს ამერიკის ნავთობის ინსტიტუტმა (American Petrolium Institute) მას საზოგადოებისთვის გაწეული წვლილისთვის გადასცა ოქროს მოდელი.

ეპოქის დასასრული


ჰენრი ფორდი გარდაიცვალა 83 წლის ასაკში საკუთარ სახლში დიბრონში 1947 წლის 7 აპრილს. ამგვარად დამთავრდა კომპანია Ford Motor-ის ისტორიის მთელი ეპოქა, რომელიც მიუხედავად დამაარსებლის გარდაცვალებისა აქტიურად განაგრძობდა განვითარებას.

ფორდის ემბლემა


Ford-ის ოვალური ემბლემა არსებობს უკვე 50 წელზე მეტია და წარმოადგენს მსოფლიოსში ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სავაჭრო მარკას. მისი პროტოტიპი არის ის ლოგოტიპი რომელიც შექმნა ჰენრი ფორდის ერთერთმა დამხმარე კომპანიის დაარსების პირველ წლებში.
1903წ - პირველი ლოგოტიპი
1903 წელს შეიქმნა ლოგოტიპი Ford, რომელიც შესაძლებელია იმ დროისთვის ცნობილი არტ ნოუვეაუ-ს სტილით. ლოგოტიპი დამაგრდა კომპანიის პირველ ავტომობილზე _ ეს იყო მოდელი A.

1906წ _ ახალი სტილი

კომპანია Ford განუწყვეტლივ ვითარდებოდა, ასევე იცვლებოდა ლოგოტიპიც. 1906 წელს შეიქმნა კომპანიის სახელწოდება `მფრინავი~ წარწერებით: F და D რომელიც ხაზს უსვამდა წინ სვლის მცდელობას. ეს ლოგოტიპი ამშვენებდა კომპანია Ford -ის ყველა ავტომობილს 1910 წლის ბოლომდე, სანამ სავაჭრო მარკა ისევ არ შეიცვალა და არ მიიღო დღეისთვის კარგად ცნობილი მონახაზი. Ford -ის სავაჭრო მარკა დარეგისტრირდა აშშ საპატენტო ბიუროში 1909 წელს.

1907წ _ პირველი ოვალური ლოგოტიპი


Ford-ის ოვალური ლოგოტიპი გამოჩნდა 1907 წელს, პირველი ბრიტანული კომპანიის წარმომადგენლების პერის, ტორტონის და შნაიბერის წყალობით. სარეკლამო კამპანიის ფარგლებში, იგი წარმოდგენილი იყო როგორც `შტამპი უმაღლესი სინჯით~ და ასოცირდებოდა როგორც სიმბოლო საიმედოობის და ეკენომიურობის.
1911წ - Ford-ის კლასიკური ლოგოტიპი
დღეისათვის კარგად ცნობილი Ford-ის ლოგოტიპი დაარსდა 1911 წელს, როდესაც ოვალის ფორმა შეუერთდა, კომპანიის უკვე კარგად ნაცნობ სახელწოდებას `მფრინავი~. Ford-ის ნიშანი გამოიყენებოდა მხოლოდ დილერების მიერ დიდ ბრიტანეთში. თავად კომპანიას ლოგოტიპი არ შეუცვლია `მფრინავი~-ს სახელწოდებასთან ერთად მე-20 საუკუნის ბოლომდე

1912წ _ ახალი ფორმა


კომპანია Ford-ის ლოგოტიპი იძენს სამკუთხედის ახალ ფორმას ფრთებთან ერთად. რომელიც უნდა ყოფილიყო სიმბოლო: სიჩქარის, სიმსუბუქის, საიმედოობის და ელეგანტურობის, ხოლო ლოგოტიპი იყო ცისფერი ან ფორთოხლისფერი.

1927წ _ Ford-ის ოვალური ემბლემა

1927 წელს გამოშვებული მოდელი `A~ ოვალური ემბლემით რადიატორის პანელზე გახდა კომპანიის პირველი მანქანა. 50-იანი წლების ბოლომდე Ford-ის მიერ წარმოებული მანქანების უმრავლესობა იწარმოებოდა დღეისთვის ჩვენთვის კარგად ნაცნობი მუქი ლურჯი ნიშნით. მიუხედავად იმისა, რომ ოვალური ნიშანი იქნა აღიარებული ფორდის ოფიციალურ ემბლემად, იგი არ ყენდებოდა მანქანებზე 70-იანი წლების შუამდე.

ახალი ისტორია


1976 წლიდან ლეგენდარული ოვალური ემბლემა, ცისფერი ფონით და ვერცხლისფერი ასოებით ყენდებოდა კომპანიის აბსოლიტურად ყველა ავტომობილზე, რათა მსოფლიოს ნებისმიერ ქვეყანაში, შესძლებელი ყოფილიყო თავისუფლად ეცნოთ ფორდის პროდუქცია.

2003 წელი

100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ფორდში გადაწყდა, რომ ყველასათვის კარგად ნაცნობი ციფერი ნიშნიშთვის ცოტათი შეეცვალათ დიზაინი და მისთვის დაემატებინათ ძველი ლოგოების რამოდენიმე მახასიათებლები. მიუხედავად მცირე ცვლილებებისა დიზაინში, ფორდის ცნობილი ცისფერი ემბლემა რჩება ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი სავაჭრო ნიშანი მთელს მსოფლიოში, რომელიც უზრუნველყოფს უმაღლესი დონის ხარისხს.

მასიური წარმოების განვითარება


1913 წელს ჰენრი ფორდმა დაიწყო ცეხებში შეუჩერებელი საამწყობო ხაზის შექმნა და დამონტაჟება, რომლის საშუალებითაც იწყობოდა მოდელი `თ~ ეს გახდა ნამდვილი ინდუსტრიული გადატრიალების იდეალური დასაწყისი. მიჩიგანის შტატში (აშშ) ჰაილენდ პარკში, ფორდის პირველ ქარხანაში საამწყობო ხაზის დამონტაჟება გახდა საწყისი წერტილი მასიური წარმოების განვითარებისა მთელს მსოფლიოში

იდეა


დასაწყისში ფორდს სურდა მასიური წარმოება ავტომობილებისა, რომლებსაც ექნებოდათ მარტივი დიზაინი და დაბალი თვითღირებულება. ამ პერიოდში არც თუ ისე ბევრ ადამიანს ჰქონდა იმის ფუფუნება, რომ ჰყოლოდა ავტომობილი. ფორდს კი სურდა ` ბორბლებზე დაესვა მთელი მსოფლიო~, ამიტომ ცდილობდა შეექმნა ავტომობილი, რომელიც ხელმისაწვდომი იქნებოდა, მოსახლეობის ყველაზე ფართო ფენისთვის

პირველი ნაბიჯები


კომპანია ფორდი არსებობის პირველ წლებში, ისევე როგორც იმ დროის სხვა მწარმოებლები, ავტომობილს აწყობდნენ მხოლოდ შეკვეთით. ავტომობილის აწყობა იმ დროისთვის გაიგივებული იყო სახლის მშენებლობასთან. თავდაპირველად მექანიკოსი და მისი ჯგუფი მოიძიებდნენ და შეუკვეთავდნენ საჭირო დეტალებს, შემდეგ იწყებოდა ავტომობილის აწყობის პროცესი, რომელიც ეტაპებად იყო დაყოფილი. უფრო მოგვიანებით ერთი ავტომობილის აწყობაზე დაკავდა რამდენიმე ბრიგადა, რამაც დააჩქარა წარმოების პროცესი. ფორდს გამუდმებით ჰქონდა კვალიფიციური კადრის დეფიციტი `ხელით აწყობილი~ ავტომობილების გამოსაშვებად. რის გამოც წარმოების დონე კვლავ დაბალი რჩებოდა, ხოლო ფასი კი კვლავინდებურად ვერ მცირდებოდა, გამომდინარე კვალიფიციური მექანიკოსების მაღალი შრომის ანაზღაურების გამო.
ავტომატიზირებული წარმოების განვიტარებაში პირველი ნაბიჯი იყო ფორდისა და მისი ინჟინრების მიერ სპეციალიზირებული დაზგის შექმნა დამონტაჟება, რომელიც საშუალებას იძლეოდა ადგილზე ეწარმოებინათ ავტომობილის სხვადასხვა დეტალები. ასევე შეიმუშავეს ახალი მეთოდები ავტომობილის ასაწყობად, რისი წალობითაც კიდევ უფრო დაჩქარდა წარმოების პროცესი.

ექსპერიმენტი


იმისათვის, რომ მიეღწია უმთავრესი მიზნისთვის შეექმნა ეროვნული ავტომობილი, ფორდისათვის აუცილებელი იყო გაეზარდა წარმოებაში შრომის ნაყოფიერება. დეტროიტის ქარხანაში შეეცადნენ შეემუშავებინათ მუშაობის ახალი სქემა. მომავალი ავტომობილის საამწყობო ხაზები ერთმანეთთან დააკავშირეს ძლიერი ჯაჭვებით, ამ ხაზის გასწვრივ განალაგეს მომუშავენი, რომლებიც ერთვებოდნენ ავტომობილის აწყობის პროცესს.

განვითარება


საკუთარ საწარმოებში ახალი სამუშაო სქემის შესაქმნელად, ფორდმა გამოყენა მისი წინამორბედების მიერ დაგროვილი გამოცდილება. ერთ-ერთი იყო ელიუ რუტი, რომელმაც პირველმა დაყო აწყობის პროცესი ეტაპებად. ექსპერიმენტი გრძელდებოდა და ახალი მეთოდიკა ყოველდღიურად უფრო სრულყოფილ სახეს იძენდა, იგი ნელ-ნელა უახლოვდებოდა ნამდვილ მასიურ წარმოებას.
იმისათვის, რომ შეემცირებინა მაღალანაზრაურებად სპეციალისტებზე გაწეული დანახარჯები, ფორდმა მოახდინა დეტალების სტანდარტიზირება. შედეგად მათზე მუშაობა შეეძლო უფრო დაბალკვალიფიციურ სპეციალისტებსაც. ყურადღებით იქნა მოფიქრებული და განლაგებული საამწყობო კონვეირი, რომელმაც მაქსიმალურად ოპტიმალური გახადა საამწობო ხაზის მუშაობა.

მოძრაობაში


წარმოების პროცესი დაიწყო რამდენიმე ძირეულ ეტაპად. ამის წყალობით აწყობის პროცესი დაჩქარდა 4-ჯერ. თავდაპირველად ყოველ ცეხში არსებობდა საკუთარი მოძრავი საამწობო ხაზი, თუმცა მალევე ფორდმა მიიღო მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება – შეერთებულიყო ყველა ხაზი ერთ შეუჩერებელ კონვეირად.

ამწყობი კონვეიერი


დამამთავრებელი ნაბიჯი იყო ერთიანი კონვეირის შექმნა, სხვადასხვა ცეხებში გადანაწილებული ეტაპების გაერთიანება, რის შედეგადაც მზა ავტომობილი საწარმოო კონვეიერიდან უკვე დასრულებული გამოდიოდა. ძირითად კონვეიერთან ერთად არსებობდა დამატებითი მოძრავი ხაზები, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ ზირითადი ცეხის დროულ მომარაგებას საჭირო დეტალებით.

შედეგები


სიზუსტე და სისწრაფე გახდა მსოფლიოში მასიური წარმოების წარმატების საწინდარი. `თ~ მოდელის წარმოებამ მიაღწია რეკორდულ მაჩვენებელს. ყოველ 10 წამში კონვეიერიდან გამოდიოდა მზა ავტომობილი. ფორდმა დაწია ფასები საკუთარ პროდუქციაზე, ხოლო ორჯერ გაზარდა შრომის მინიმალური ანაზრაურება, რაც იმ დროისთვის შეადგენდა 5 დოლარს დღეში. ამავდროულად ფორდმა შეძლო შეექმნა არამხოლოდ პირველი კლასის მანქანები, არამედ გაცილებით გაეზარდა საკუთარი შემოსავალი